23 t/m 30 september 2013 hebben we een reis gemaakt door het voormalig Oost-Pruisen en het Kulmerland

gdansk1 gdansk3  gdansk4

De Poolse Oostzeekust en Mazoerië

De noordgrens van Polen wordt gevormd door de Oostzee – van Swinoujscie op het eiland Usedom, dat voor de helft bij Duitsland hoort, tot de Wislaschoorwal (Mierzeja Wislana), waarvan de noordelijke helft al bij Rusland hoort. Over 524 kilometer strekt zich een fijn, wit zandstrand uit, dat heel geleidelijk in het water afloopt en af en toe wordt onderbroken door steile rotsen, die meer dan 100 meter boven de zeespiegel uitsteken.

Meteen achter de kust beginnen de zachtglooiende moreneheuvels uit de laatste IJstijd, met daartussen duizenden meren, van Szczecin in het westen tot Suwalki in het oosten. Nergens anders in Polen zijn er zoveel met elkaar in verband staande bosgebieden, zoals de oerbossen bij Ruciane Nida, bij Suwalki en ten zuiden van Bialystok. Het noordoosten – zoals Nationaal Park Biebrzanski met zijn unieke, ongerepte landschap – kent een buitengewoon grote verscheidenheid aan dier- en plantensoorten – alleen al omstreeks zestig procent van alle broedvogelsoorten die in Europa voorkomen, is ook hier te vinden.

Deze landstreek kent een zware en gecompliceerde historie. Sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog maken de gebieden die voorheen in Noordoost-Duitsland lagen, deel uit van Polen. De provincie Poznan en grote delen van West-Pruisen werden al in 1918 aan Polen toegewezen, en in 1945 volgden Pommeren (met Szczecin), de rest van West-Pruisen met daarbij Danzig (Gdánsk) en het zuiden van Oost-Pruisen (met daarbij Olsztyn). Dit als straf voor de misdaden van het Duitse nazi-regime.

De voor dit gebied zo karakteristieke bakstenen gebouwen, die in de 13e tot de 15e eeuw worden neergezet door de ridders van de Duitse orde, wekken nog vaak negatieve associaties bij de Polen. Ze beschouwen de Duitse ridders, die de schrijver Henryk Sienkewicz in een roman beschrijft als veroveringszuchtig en onbarmhartig, als de voorgangers van de Pruisen, die weinig beminde westerburen die Polen in 1772 hebben verdeeld en het land tot 1918 van de landkaart hebben gehouden.

Het is dit gebied dat wij op deze reis beter hebben leren kennen. Wij bezochten onder meer:

Poznan

DE LEGENDARISCHE WIEG VAN POLEN EN EEN HANDELSCENTRUM

Inwoners van Poznań zijn zeer trots op hun koninklijke banden en de ruim 1000- jarige geschiedenis van de stad. De bezichtiging van de stad kan men het beste bij het oude stadsdeel laten beginnen – het Ostrów Tumski met de kathedraal. In het verleden staat hier ook het kasteel van de prins Mieszko I en zijn zoon Bolesław Chrobry die in 1025 tot de eerste koning van Polen wordt gekroond. In de Gouden Kapel van de kathedraal zullen wij hun sarcofagen zien. De eerste kerk op het eiland wordt gebouwd in 968, twee jaar na de symbolische kerstening van Polen – waardoor het land binnen de invloeden van de Latijnse beschaving komt te staan. Tijdens een wandeling over het eiland zullen wij het Archidioceesmuseum te bezoeken. Behalve gouden kelken en monstransen uit verschillende kerken van Grootpolen, treft u daar een collectie schilderijen van Leon Wyczółkowski en het enige doek van Anton van Dijck dat Polen rijk is. Er is ook een galerie van Middeleeuwse beeldhouwkunst.

In het centrum van Poznań bevindt zich de Oude Markt (Stary Rynek), met in het midden het Renaissance stadhuis. Thans is hier het Museum van de Geschiedenis van de Stad Poznań gehuisvest. Het museum beschikt over een verzameling documenten en oude dagelijkse gebruiksvoorwerpen. Iedere dag om 12 uur kunt u op de stadhuistoren twee metalen bokjes zien die elkaar 12 keer met de horens slaan – een must voor alle excursies naar Poznań. Wij zullen ook het Koninklijk Kasteel naast de Markt niet vergeten.

In het vele malen verbouwde Koninklijk Kasteel – de zetel van Przemysław II, de laatste Poolse koning die vanuit Poznań regeert – bevindt zich, in een gedeelte dat na de oorlog wordt gereconstrueerd, het Museum van Toegepaste Kunst. Vanuit de Oude Markt is het niet ver naar het imposante gebouw van de parochiekerk die niet alleen voor haar interieur, maar ook voor het historische orgel de moeite van het bezichtigen waard is. De stad staat bekend om orgelmuziek en om jongenskoren, zoals bijvoorbeeld de “Poolse Nachtegalen”.

Gdánsk (Danzig)

In de zomer van 1980 dwingen stakende arbeiders op de Leninwerf de stichting af van de onafhankelijke vakbond Solidarnosc. Er is al eerder een opstand geweest, in 1970, die bloedig is neergeslagen. Nu echter, tien jaar later, heeft de staking succes. Er wordt een proces in gang gezet dat eindigt met de val van de communistische overheersing in het Oostblok. Een veertig meter hoog monument herinnert aan de slachtoffers van die eerste staking. Het is altijd gehuld in bloemen. U vindt het bij de hoofdingang van de werf van Gdánsk. Er is een permanente tentoonstelling over Solidarnosc te zien op de werf.

De haven- en handelsstad Gdánsk (390.000 inwoners) is duizend jaar oud. In 1309 wordt de stad ingenomen door de ridders van de Duitse Orde, maar al in 1454 sluit de inmiddels vrije stad zich aan bij Polen en de stad steunt Polen ook tijdens de Noordse Oorlogen, hoewel de bewoners protestants zijn. Na de deling van Polen in 1793 valt Gdánsk onder Pruisen en daarna onder het Duitse Rijk. Bij het verdrag van Versailles van 1920 wordt de stad uitgeroepen tot vrijstad. Met de schoten op Westerplatte begint op 1 september 1939 de Tweede Wereldoorlog – aan het eind van de oorlog is negentig procent van de binnenstad verwoest. Er wordt echter een wonder van stadsherstel verricht: 650 objecten werden wederopgebouwd, en aangezien talrijke gevels uit de 19e eeuw volgens ouder ontwerp worden ‘verbeterd,’ kunt u vandaag de dag het Danzig ervaren van de filosoof Arthur Schopenhauer, die hier in 1788 wordt geboren. Omdat hier zoveel te bewonderen is zullen wij hier meerdere dagen doorbrengen.

gdansk6  gdansk7

Ordensburg Malbork

De Marienburg in Malbork is één van de machtigste en mooiste wereldlijke gebouwen uit de Middeleeuwen. Vanaf 1309 is dit de residentie van de grootmeester van de Duitse Orde. Deze burcht straalt een zodanige macht uit dat het onmogelijk schijnt om de Duitse ridders te overwinnen. Desondanks moet de grootmeester hem na zijn nederlaag in de Slag bij Tannenberg aan zijn onbetaalde huursoldaten in onderpand geven. Zijn droegen de burcht in 1457 over aan de Polen. U vindt hier eveneens een bijzondere barnsteenverzameling. Wij zullen aan de bezichtiging van dit unieke bouwwerk een hele dag besteden.

Frombork

Een zeer schilderachtig stadje in Warmië-Mazurië is gedurende vele jaren de werk- en woonplaats van de Poolse astronoom Copernicus, die hier ook begraven ligt. Het oudste gebouw is de monumentale bakstenen kathedraal omringd door de verdedigingsmuren en het bisschoppelijk paleis uit de veertiende eeuw waar nu het Copernicusmuseum gevestigd is. De heuvel biedt een indrukwekkend uitzicht op de Wisła lagune en zandbank. Verder is Frombork een belangrijk zeil- en ijsbootcentrum. Hier wordt ook elk jaar een international orgelmuziekfestival gehouden. Ook aan dit unieke stadje omgeven door prachtige natuur zullen wij een volle dag besteden.

Torun

Toruń (Duits: Thorn) is een stad in het noorden van Polen. De stad ligt aan de rivier de Weichsel, ofwel Wisła en is de voornaamste stad van het historische Kulmerland (Ziemia chełmińska). Parlementaire hoofdstad van de provincie Koejavië-Pommeren. De goed geconserveerde historische binnenstad staat sinds 1987 op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO. Het is de geboorteplaats van Copernicus en is sinds 1945 een universiteitsstad. Tegenwoordig telt de stad ongeveer 30.000 studenten. Het is een adembenemende parel….

 

De prijs was € 895,- p.p. (toeslag eenpersoonskamer € 80,-). Inclusief: vervoer heen, terug en ter plekke, 7 overnachtingen inclusief ontbijt, alle lunches, museumentrees en (kunst)historische begeleiding. .
gdansk8