BABA bestond 2009 vijfentwintig jaar. Om dit te vieren hebben we deze jubileumreis in ons programma opgenomen die was opgezet in samenwerking met Studium Generale van de Universiteit Twente
Het thema van de reis was: “sociale, economische en politieke ontwikkelingen in het Oder-Neiße-gebied” en hij werd deels begeleid door Annemieke Hendriks. Annemieke is freelance journaliste en woont en werkt al 20 jaar in Berlijn. Ze heeft over het gebied langs de Oder en de Neiße meerdere boeken geschreven. Haar in 2005 verschenen boek “Gespleten Land” kreeg u bij boeking gratis, zodat u zich van tevoren kon inlezen in het onderwerp. U kunt het boek ook nu nog bij BABA bestellen voor € 7,50 (excl. verzendkosten).

gespleten_land   annemieke .

We vertrokken op 2 mei om 07.00 uur vanaf ons bedrijfspand aan de Deurningerstraat 370 te Enschede (achter het Tinq-tankstation). Voordat naar het grensgebied tussen Polen en Duitsland bezochten we eerst de stad Dresden.
Dat Dresden een bezoek waard is is inmiddels bij veel Nederlanders bekend. De stad werd voorheen het “Florence aan de Elbe” genoemd vanwege de vele kunstschatten en monumentale gebouwen die het herbergde. In de 2de wereldoorlog is de stad grotendeels verwoest, maar inmiddels is een aantal gebouwen weer herbouwd. Een bezoek aan het Zwinger, de Semperopera en uiteraard de Frauenkirche is dan ook een aanrader.
Op de avond van 3 mei heeft Annemieke Hendriks een lezing verzorgt. Ze ging daarbij nader in op het gebied dat voor de volgende dagen op het programma stond.
Op 4 mei stonden we vroeg op om af te reizen naar Görlitz,waar we een stadswandeling hebben gemaakt onder begeleiding van een lokale gids. Görlitz vormt samen met het in Polen gelegen Zgorzelec een dubbelstad. We hebben enkele bezienswaardigheden van deze stad bekeken (het stadsgezicht staat op de UNESCO werelderfgoed lijst), en we werden nader geïnformeerd over de economische ontwikkeling van de stad en de verhoudingen tussen de Duitse inwoners en hun Poolse buren.
Hierna reisden we af naar het Hirschberger Tal, het in Polen gelegen deel van Neder-Silezië, waar voor WOII veel rijke Duitsers een landgoed met landhuis of kasteel bezaten. Door de naoorlogse verschuiving van Polen in westelijke richting, een gevolg van de afspraken gemaakt op de “Conferentie van Potsdam”, hebben de Duitse bewoners van het gebied hun woongebied moeten verlaten. Hun plek werd grotendeels ingenomen door Oost-Polen wiens leefgebied plotseling aan de Sovjet Unie was toegevallen. Na het wegvallen van de grenzen in 2004, toen Polen toetrad tot de EU, zijn enkele Duitsers weer teruggekeerd naar dit gebied. We bezoeken o.a. het kasteel van Lomnica (Lomnitz) dat van de ondergang is gered door de nazaten van de voormalige Duitse eigenaren.
We dinerden en overnachten in Palac Staniszów (Stonsdorf) dat door een deel van de groep werd bereikt na een stevige wandeling vanuit Erdmansdorf/Zillertal.
Op 5 mei reden we, na een bezoek aan Jelenia Gora (het vroegere Hirschberg) terug naar Duitsland. De rest van de dag stond in het teken van een belangrijke economische pijler van de DDR-economie: de bruinkoolwinning. De DDR was voor zijn energievoorziening bijna geheel afhankelijk van bruinkool dat in grote open putten in dagbouw wordt gewonnen. De winning van deze delfstof was zo cruciaal dat hele dorpen werden ontruimd en afgebroken om toegang tot de bruinkoollagen mogelijk te maken. Het laatste dorp dat te maken heeft gehad met verplichte “Umsiedlung” van zijn bewoners is Horno. We bezochten het dorpje Nieuw-Horno dat eigenlijk een buitenwijk is van de stad Forst en waar de Umsiedlers een nieuwe woonplaats toegewezen hebben gekregen. In het “Archiv Verschwundene Orte” konden we alles te weten komen over de geschiedenis van de dorpjes die ten prooi zijn gevallen aan de bruinkoolwinning. Even ten Noorden van Frost stopten we bij een uitkijkpunt waar we een blik hebben geworpen in een nog werkende bruinkoolmijn. De Zweedse energiereus Vattenfall exploiteert er de bruinkool die wordt verstookt in de elektriciteitscentrale van Jänschwalde.
Daarna reden we naar ons hotel aan de Wirchensee, dat prachtig landelijk gelegen was.
De laatste dag van de reis stond in het teken van een andere pijler van de DDR-economie: de staalindustrie. Kort na de totstandkoming van de DDR is de stad Eisenhüttenstadt uit de grond gestampt die een thuis moest worden voor de arbeiders in de nabijgelegen staalfabiek. Met zijn stalinistische architectuur, zoals ook te zien in Moskou, Warschau en Berlijn, deed deze stad zijn toenmalige naam “Stalinstad” eer aan. De “Staalfabiek Eisenhüttenstadt” trok veel arbeiders uit de hele DDR aan die met goede huisvesting en relatief hoge lonen werden gelokt. Anno 2010 doet de stad door de vele leegstaande panden soms wat spookachtig aan. We maakten een wandeling door de stad met een lokale gids en lieten ons door daarna door 3 oud-werknemers van de staalfabriek langs de hoogovens en de walserij leiden. Hierna reden we weer richting Twente, waar we rond 23.00 uur aankwamen.

ijzerendeuren